Kiểm tra phụ kiện điện tử khi xe ngập nước: Cần làm gì?

Xe sau ngập nước không nên được kiểm tra phụ kiện điện tử bằng cách bật thử liên tục. Việc cần ưu tiên là xác định mực nước, khu vực thiết bị đã bị ảnh hưởng và tình trạng nguồn, giắc, dây dẫn trước khi cấp điện lại. Với xe điện hoặc hybrid, Quý Khách không tự tiếp cận hệ thống pin cao áp nếu xe đã ngập nước.

1. Rủi ro với phụ kiện điện tử khi xe bị ngập nước

Màn hình Android, camera, loa, sub và amply lắp thêm không nằm ở cùng một vị trí. Một số thiết bị ở trên cao có thể không tiếp xúc trực tiếp với nước, nhưng dây nguồn, jack nối, hộp điều khiển hoặc bộ chia tín hiệu lại có thể nằm thấp hơn dưới taplo, ghế hoặc trong cốp.

Vì vậy, thiết bị nhìn bên ngoài còn khô không đồng nghĩa toàn bộ hệ thống đã an toàn để bật. Nước và bùn có thể đi vào đầu nối, để lại cặn dẫn điện hoặc gây oxy hóa sau khi xe đã khô. Lỗi có thể xuất hiện ngay, nhưng cũng có trường hợp vài ngày sau mới bắt đầu chập chờn, mất tín hiệu hoặc phát sinh tiếng nhiễu.

Mức rủi ro phụ thuộc mực nước, thời gian xe ngập, loại nước, vị trí lắp thiết bị và cách xử lý sau đó. Sau ngập, nên kiểm tra theo đường đi của hệ thống thay vì chỉ kiểm tra từng thiết bị riêng lẻ.

Nước xâm nhập vào dây điện, giắc nối và thiết bị điện tử có thể gây oxy hóa hoặc phát sinh lỗi sau ngập.

2. Việc cần làm trước khi cấp điện lại cho thiết bị

Trước khi bật màn hình, camera hoặc hệ thống âm thanh, Quý Khách nên thực hiện danh sách kiểm tra sau:

• Xác định mực nước cao nhất đã chạm tới đâu trong cabin và khoang hành lý.

• Không bật thử thiết bị nhiều lần để xem còn hoạt động hay không.

• Chụp lại hiện trạng nếu xe đang trong quy trình bảo hiểm hoặc sửa chữa.

• Kiểm tra khu vực dưới taplo, dưới ghế, cốp và các chân cột nơi dây hoặc module có thể đi qua.

• Quan sát giắc điện có nước, bùn, cặn hoặc dấu oxy hóa hay không.

• Nếu xe điện hoặc hybrid bị ngập, không tự tháo hoặc chạm vào cụm pin cao áp và các thành phần điện áp cao.

Xe điện hoặc hybrid sau ngập có thể tồn tại nguy cơ liên quan hệ thống điện áp cao và đoản mạch. Vì vậy, phần hệ thống cao áp phải được xử lý theo quy trình phù hợp của hãng hoặc đơn vị có chuyên môn, không xem như một phụ kiện điện 12 V thông thường.

Trước khi cấp điện trở lại, cần kiểm tra dấu nước, bùn cặn và tình trạng các đầu nối điện

3. Kiểm tra màn hình Android sau ngập

Màn hình Android thường nằm cao trên taplo nên bản thân màn có thể không bị ngập trực tiếp. Tuy nhiên, dây nguồn, CANBUS, cổng USB kéo dài, bộ giải mã hoặc camera kết nối có thể nằm ở vùng thấp hơn. Khi kiểm tra, cần tách lỗi theo từng lớp để tránh kết luận vội là hỏng màn hình.

Quý Khách đang dùng màn hình lắp thêm có thể đối chiếu thêm nhóm màn hình Android ô tô để xác định kiểu hệ thống và các phụ kiện đang kết nối với màn.

3.1. Nguồn điện và giắc kết nối

Dấu hiệu thường gặp ở đường nguồn là màn hình không lên, khởi động rồi tắt, tự reset hoặc hoạt động lúc được lúc không. Những biểu hiện này có thể đến từ nguồn cấp, mass, cầu chì, jack hoặc dây nối chứ không nhất thiết do màn hình chính.

Không nên tiếp tục khởi động nhiều lần khi jack còn ẩm hoặc chưa rõ tình trạng dây. Cấp điện lặp lại trong lúc kết nối chưa ổn định có thể làm việc chẩn đoán khó hơn và tăng nguy cơ phát sinh lỗi thứ cấp.

3.2. Màn hình và cảm ứng

Nếu thiết bị lên nguồn, tiếp tục quan sát dấu ẩm trong mặt màn, sọc hình, ám màu, cảm ứng nhảy hoặc mất vùng cảm ứng. Âm thanh phát ra từ loa màn hình cũng cần được kiểm tra nếu có tiếng rè hoặc ngắt quãng bất thường.

Một màn hình bị đọng ẩm bên trong không nên chỉ được lau mặt ngoài rồi sử dụng tiếp. Cần xác định nước đã vào phần hiển thị hay chỉ đọng ở bề mặt kính.

3.3. CANBUS, USB, SIM, GPS và camera kết nối

CANBUS là bộ giao tiếp giúp màn hình nhận một số tín hiệu từ xe, tùy hệ thống lắp đặt. Khi đường dây hoặc bộ giải mã gặp vấn đề, màn hình có thể vẫn hoạt động nhưng mất nút vô lăng, thông tin điều hòa hoặc một số dữ liệu xe.

Tương tự, lỗi camera không lên hình sau ngập có thể nằm ở camera, dây tín hiệu, jack hoặc module chứ không phải màn hình. Vì vậy, nên kiểm tra từng nhánh USB, SIM, GPS và camera theo sơ đồ kết nối thực tế của xe.

Màn hình Android sau ngập cần được kiểm tra nguồn, cảm ứng và các kết nối ngoại vi trước khi tiếp tục sử dụng

4. Kiểm tra camera hành trình và camera 360

Với camera hành trình, trước tiên quan sát ống kính và thân camera có dấu ẩm, mờ từ bên trong hay không. Sau đó kiểm tra nguồn cấp, bộ nguồn hạ áp nếu có và dây đi dọc trần, cột A. 

Quý Khách có thể xem thêm nhóm camera hành trình ô tô để nhận diện cấu hình đang dùng, đặc biệt với hệ thống có camera sau hoặc bộ nguồn giám sát đỗ xe.

Camera 360 phức tạp hơn vì có nhiều mắt camera và bộ xử lý ghép hình. Nếu một mắt bị mất tín hiệu, hình mờ, nhiễu hoặc sai màu, cần kiểm tra cả camera và đường dây tương ứng. Nếu xe đã tháo gương, cản hoặc camera trong quá trình xử lý sau ngập, hình bird-view có thể cần kiểm tra lại góc và hiệu chỉnh.

Với hệ thống camera 360 ô tô, không nên mặc định hình ghép lệch là do nước. Lens bẩn, camera bị đổi góc, dây tín hiệu lỗi và sai hiệu chỉnh có thể tạo biểu hiện khác nhau.

Ngoài thân camera, hệ thống dây cấp nguồn và tín hiệu hình ảnh cũng cần được kiểm tra sau khi xe ngập nước

5. Kiểm tra loa, sub và amply sau ngập

Hệ thống âm thanh có nhiều vị trí dễ nằm thấp trong cabin. Loa cửa có thể bị ảnh hưởng nếu nước vào bên trong cánh cửa; sub và amply có thể đặt dưới ghế hoặc trong cốp, tùy cấu hình. Đây là lý do cần xác định mực nước trước khi bật thử âm thanh.

Với loa, chú ý tiếng rè, mất một kênh, âm lượng nhỏ bất thường hoặc tiếng méo khi mở ở mức thấp. Với amply hoặc sub điện, cần kiểm tra nguồn, mass, cầu chì, jack RCA và dây loa trước khi thử công suất lớn. Nếu thiết bị có dấu nước hoặc bùn bên trong, không tiếp tục sử dụng chỉ vì thiết bị vẫn lên nguồn.

Loa, subwoofer và amply tiếp xúc với nước có nguy cơ hư hỏng linh kiện, đầu nối và ảnh hưởng chất lượng âm thanh

6. Dấu hiệu nào cần ngừng sử dụng thiết bị?

Nên dừng cấp điện và kiểm tra kỹ hơn khi xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Có mùi khét, nóng bất thường hoặc cầu chì tiếp tục đứt.

• Màn hình khởi động liên tục, chớp tắt hoặc có nước bên trong.

• Camera mất kênh, chập chờn rõ sau khi xe ngập.

• Amply hoặc sub phát tiếng nổ, rè lớn, nóng nhanh hoặc tự bảo vệ.

• Giắc điện có dấu cháy, xanh đồng, gỉ hoặc cặn bẩn.

• Nhiều thiết bị cùng lỗi sau một thời điểm, cho thấy khả năng vấn đề nằm ở nguồn hoặc đường dây chung.

Trong các trường hợp này, việc bật thử nhiều lần không giúp xác định nguyên nhân tốt hơn. Hướng xử lý hợp lý là giữ nguyên hiện trạng và chẩn đoán theo từng nhánh điện.

Mùi khét, màn hình hoạt động bất thường hoặc camera mất tín hiệu là những dấu hiệu cần ngừng sử dụng để kiểm tra

7. Theo dõi lỗi phát sinh sau khi xe đã được xử lý

Sau khi xe khô và thiết bị hoạt động trở lại, vẫn nên theo dõi trong những ngày tiếp theo. Oxy hóa ở jack và chân tiếp xúc có thể tiến triển chậm, khiến lỗi chỉ xuất hiện khi rung xe, trời ẩm hoặc thiết bị hoạt động lâu.

Quý Khách nên chú ý các biểu hiện mới như màn hình tự reset, camera mất tín hiệu ngẫu nhiên, loa rè theo thời điểm, Bluetooth hoặc GPS chập chờn. Nếu lỗi xuất hiện sau ngập dù thiết bị trước đó hoạt động bình thường, cần ghi nhận thời điểm và điều kiện xảy ra để kỹ thuật viên khoanh vùng nhanh hơn.

Sau khi xử lý ngập nước, cần tiếp tục theo dõi độ ổn định của màn hình, camera và hệ thống âm thanh

8. Kiểm tra phụ kiện điện tử khi xe ngập nước theo đúng hệ thống đã lắp

Tóm lại, khi kiểm tra phụ kiện điện tử khi xe ngập nước, Quý Khách nên giữ nguyên hiện trạng, chưa bật thử thiết bị và xác định mực nước trước khi cấp điện lại. Điều quan trọng không phải là xem thiết bị còn chạy hay không, mà là xác định nước đã đi tới đâu và hệ thống nào nằm trong vùng ảnh hưởng. Màn hình, camera và âm thanh có sơ đồ dây khác nhau, nên cách kiểm tra cũng cần bám theo cấu hình thực tế của từng xe.

Nếu Quý Khách đã lắp phụ kiện tại Ô Tô Hoàng Kim hoặc cần kiểm tra lại hệ thống sau khi xe được xử lý ngập, hãy giữ nguyên hiện trạng và liên hệ để được xác định thiết bị, đường dây và vị trí module cần kiểm tra trước khi tiếp tục sử dụng. Quý Khách nên chuẩn bị sẵn thông tin về mực nước, các thiết bị đã lắp thêm và những biểu hiện lỗi đã ghi nhận.